Тарҷумаи ҳол
Зиёда аз 44 сол мешавад, ки ман дар Институти кимиёи ба номи В.И. Никитини АМИТ доир ба кимиёи коркарди истеҳсоли биополимерҳо ва моджаҳои фаъоли биологӣ аз растаниҳо, боқимондаҳои маҳсулоти кишоварзӣ ва истифодаи онҳо дар саноати хӯрока ва дорӯсозӣ корҳои илмӣ-татқиқотӣ (КИТ) мегузаронад. Аз тарафи ман технологияиҳои нави бадаст овардани полисахаридҳо аз партовҳои мева, решаи растаниҳо ва сабадчаи офтопараст, тибқи Стратегияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаҳои илм, технология ва инноватсия барои давраи то соли 2030», коркарда шудааст. Технологияи мазкур бо патентҳи ҶТ (TJ 197, TJ 290, TJ 563), Евро-Осиёгӣ (ЕАПО 016871) ва Украина (UA 70046, UA 70047) ҳимоя карда шудааст. Бо ташаббуси камина нахустин маротиба пектин ҳамчун моддаи фаъоли доруворӣ дар Ҷумҳурӣ ба қайд гирифта шудааст (Временная фармакопейная статья ВФС МЗСЗН РТ 230021 – 2014-2025, ВФС-42-0395). Пектини себ барои муолиҷаи беморони касалии санги талхадон (Институти гастроэнтерелогияи АИ ҶТ, Институти илмҳои тиббии – AIIMS, Ҳиндустон) истифода гардидааст ва дар мувофиқа бо антибиотикҳо барои табобати як қатор касалиҳои сирояткунанда (Беморхонаи касалиҳои сироятии ш. Душанбе, Ҷумҳурии Тоҷикистон, солҳои 2012-2024) коркард ва истифода шудааст. Пешниҳоди равандҳои технологияи коркарди композитсияҳои нав дар асоси ин пектин такмил дода шуд. Амалисозии ин корҳои илми-таҳқиқотӣ бо МДТ “Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино» ва Институти Гастроэнтрологияи Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии ҶТ, ДТТ ба роҳ монда мешавад. Дар ҳамоҳангсозӣ бо кафедраи бемориҳои сироятии ДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино дар Беморхонаи клиникии сироятии шаҳри Душанбе аз соли 2012 то с. 2024 таҷрибаҳои клиникӣ оид ба истифодаи пектини себ ҳамчун маводи ёрирасон ва барои кам намудани зарари антибиотикҳо дар организми инсон бо муввафқият анҷом дода шуда. Шаклҳои нави доругии метронидазол ва сипрофлоксатсин дар таркиби пектин дар табобати беморони амёбиази рӯда ва исҳоли хунини шадид дар Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид.Таҷрибаҳо тасдиқ кардаанд, ки истифодаи пектин дар якҷоягӣ бо антибиотикҳо, мӯҳлати табобати беморонро, ки бо ташхиси уфунати шадиди рӯдаҳо хобидаанд, камтар карда ва ба паст намудани таъсири иловагии антибиотикҳо мусоидат намудааст. Дар ҳамкорӣ бо олимони Амрико як риштаи нави инновтсиониро ҷорӣ ва коркард карда шуд. Бо истифода аз моддаҳои пектинӣ ва сафедаҳо коркарди нави интиқолдиҳандагони маводи доруворӣ ихтироъ (нахустпатенти TJ 971) ва дар оянда тарзи истифодаи онҳо дар тиб тадқиқ хоҳад шуд, ки ин дар миқёси давлатҳои ИДМ аввалин ба шумор меравад. Муаллифи 3 монография ва 2 китоби дарсӣ, 24 патентҳо ва 520 корҳои илӣ мебошам.
